Zaburzenia lękowe

Zaburzenia lękowe przybierają rożne postacie, z których wszystkie powodują realne cierpienie oraz utrudniają nam funkcjonowanie.

Zaburzenia lękowe należą do najczęstszych problemów psychicznych na świecie, dotykając około 301 milionów osób (GBD, 2019). W Europie ich rozpowszechnienie szacuje się na ok. 14% populacji, a w Polsce na 10-15% (Wciórka, 2021).

Badania wskazują, że zaburzenia lękowe u kobiet są dwukrotnie częstsze niż u mężczyzn (McLean i in., 2011). Lęk może mieć różne formy – od przewlekłego niepokoju po intensywne ataki paniki, często prowadząc do znacznego pogorszenia jakości życia. ICD-11 wyróżnia:

  • Zaburzenie lękowe uogólnione (Generalized Anxiety Disorder, GAD)
  • Zaburzenie lękowe z napadami paniki (Panic Disorder)
  • Agorafobia (Agoraphobia)
  • Fobia społeczna (Social Anxiety Disorder, SAD)
  • Specyficzne fobie (Specific Phobias)
  • Zaburzenie lękowo-depresyjne mieszane (Mixed Anxiety and Depressive Disorder)
  • Lęk separacyjny (Separation Anxiety Disorder)
  • Mutyzm wybiórczy (Selective Mutism)

Zaburzenia lękowe: Zaburzenie lękowe uogólnione (GAD) – przewlekły niepokój, który odbiera spokój

Lęk uogólniony sprawia, że towarzyszy nam ciągłe zamartwianie się.

Zaburzenie lękowe uogólnione (GAD) to stan, w którym osoba odczuwa nadmierny i przewlekły lęk, niezwiązany z konkretną sytuacją. Lęk często dotyczy codziennych spraw, takich jak zdrowie, praca czy relacje, i utrzymuje się przez co najmniej kilka miesięcy. Osoby z GAD często odczuwają trudności w odprężeniu się i mają wrażenie ciągłego napięcia. Lęk wpływa nie tylko na psychikę, ale także na ciało, powodując objawy somatyczne, takie jak bóle głowy, napięcie mięśni czy problemy żołądkowe. Często towarzyszy mu również nadmierna potrzeba kontroli i przewidywania potencjalnych zagrożeń.

Objawy:

🔸 Ciągłe zamartwianie się, w wielu dziedzinach życiowych
🔸 Napięcie mięśni, bóle ciała
🔸 Drażliwość, uczucie zmęczenia
🔸 Problemy ze snem (trudności z zasypianiem, częste wybudzanie się)
🔸 Trudności z koncentracją
🔸 Martwienie się tym, że się martwię

Gabinet psychoterapii Studium Ja oferuje m.in. terapię poznawczo-behawioralną (CBT), która pomaga zmieniać wzorce myślenia i redukować nadmierne zamartwianie się. Co ważne, badania wskazują, że CBT jest jedną z najlepiej udokumentowanych metod leczenia zaburzenia lękowego uogólnionego – GAD (Cuijpers i in., 2014).

Zaburzenia lękowe: Napady paniki – kiedy ciało i umysł reagują alarmem bez powodu

kobieta z napadem paniki kuli się w kącie pokoju

Napady paniki to nagłe epizody intensywnego lęku, którym towarzyszą silne objawy fizyczne. Mogą występować niespodziewanie lub w określonych sytuacjach, prowadząc do unikania miejsc, gdzie wcześniej się pojawiły. Osoby cierpiące na napady paniki często doświadczają uczucia, że zaraz stracą przytomność, zwariują lub umrą, mimo że obiektywnie nie znajdują się w niebezpieczeństwie. Ataki paniki mogą być tak intensywne, że pacjenci wielokrotnie trafiają na ostry dyżur, myśląc, że mają zawał serca. W dłuższej perspektywie lęk przed kolejnymi atakami może prowadzić do agorafobii, czyli unikania miejsc publicznych z obawy przed nawrotem objawów.

Objawy napadu paniki:

🔸 Silne przyspieszone bicie serca (kołatanie)
🔸 Uczucie duszności, dławienia się
🔸 Zawroty głowy, oszołomienie
🔸 Drżenie ciała, pocenie się
🔸 Uczucie odrealnienia lub oderwania od rzeczywistości
🔸 Strach przed utratą kontroli lub śmiercią

W Studium Ja stosujemy terapię poznawczo-behawioralną, która pomaga zrozumieć mechanizmy paniki i nauczyć się radzenia sobie z jej objawami. Badania wskazują, że CBT zmniejsza częstotliwość i intensywność ataków, a także poprawia jakość życia pacjentów (Barlow, 2016).

Wraz z rozpoczęciem psychoterapii zaburzenia lękowego zachęcamy do wykonania badań krwi, w celu wykluczenia innych przyczyn zdrowotnych. Listę badań uzyskasz od swojego terapeuty.

Zaburzenia lękowe: Fobia społeczna – kiedy strach przed oceną paraliżuje codzienne życie

Zaburzenia lękowe: fobia społeczna jest przyczyną realnego cierpienia i poczucia odizolowania.

Fobia społeczna (zaburzenie lęku społecznego) to intensywny lęk przed oceną i krytyką, który utrudnia codzienne funkcjonowanie. Osoby z tym zaburzeniem często odczuwają niepokój nawet w sytuacjach, które dla innych są rutynowe, jak rozmowa przez telefon, jedzenie w miejscu publicznym czy przedstawianie się nowym osobom. Strach przed zawstydzeniem lub negatywną oceną może prowadzić do całkowitego unikania sytuacji społecznych. W efekcie, często występuje też nadmierne analizowanie swoich zachowań oraz ich odbioru przez innych. U niektórych osób fobia społeczna może prowadzić do depresji lub rozwoju uzależnień jako sposobu na radzenie sobie ze stresem. Lęk przed samymi wystąpieniami społecznymi nazywamy fobią społeczną izolowaną.

Objawy fobii społecznej:

🔸 Silny lęk przed sytuacjami społecznymi (np. wystąpieniami publicznymi, rozmowami z obcymi)
🔸 Rumienienie się, drżenie rąk, suchość w ustach w stresujących sytuacjach
🔸 Unikanie interakcji społecznych z obawy przed ośmieszeniem
🔸 Intensywne myślenie o sytuacji przed jej wystąpieniem i długo po niej

W Studium Ja prowadzimy między innymi psychoterapię CBT – poznawczo-behawioralną, która pomaga pacjentom stopniowo przełamywać strach i rozwijać pewność siebie. Ponadto, badania pokazują, że CBT znacząco zmniejsza objawy fobii społecznej i poprawia jakość życia (Clark & Wells, 1995).

Jeśli zmagasz się z lękiem, zapraszamy do Studium Ja – gabinetu psychoterapii, gdzie pomożemy Ci odzyskać spokój i pewność siebie.

Agorafobia, lęk przed przestrzenią, lęk przed utrudnioną ucieczką

Zaburzenia lękowe: Ucieczka z tłumu dla osoby z agorafobią jest przerażającą sytuacją.

Agorafobia jest zaburzeniem, które rozwija się często na skutek zaburzenia lęku napadowego, choć może pojawić się również samodzielnie jako np. odpowiedź na doświadczoną traumę. Polega na lęku przed opuszczeniem tzw. „bezpiecznej strefy”, którą staje się zwykle dom lub własny pokój. Lęk opiera się na przeświadczeniu, że w innym miejscu nie otrzymamy odpowiedniej pomocy, jeśli będziemy jej potrzebować lub, że w razie trudności, ciężko będzie nam natychmiast uciec (np. w tłumie).

Charakterystyka agorafobii:

  • zawroty głowy podczas wyjść
  • mdłości, problemy żołądkowe
  • plątanina katastroficznych scenariuszy w głowie
  • przemożny lęk
  • w efekcie późniejsza złość na siebie, wstyd, niska samoocena

Jeśli cierpisz z powodu agorafobii pamiętaj, że mamy do wyboru techniki pracy o dużym stopniu skuteczności w wynikach badań. Agorafobia nie musi oznaczać, że Twojego życia nie da się odzyskać. W Studium Ja nasz różnorodny zespół, który podlega regularnym interwizjom oraz superwizjom zadba o to, żeby przybliżyć Cię do zrozumienia podłoża swojego cierpienia, a następnie do wspólnego zaplanowania oraz wdrożenia takich działań, których celem będzie Twój powrót do zdrowia, a przede wszystkim swojego poczucia sprawczości i wpływu na własne życie.

Fobie specyficzne, lęk przed lataniem, wysokością czy pająkami?

Fobie to intensywny, irracjonalny lęk przed określonymi obiektami lub sytuacjami. Strach może być tak silny, że samo myślenie o bodźcu wywołuje niepokój. Osoby cierpiące na fobię często podejmują ogromne wysiłki, aby unikać sytuacji związanych z ich lękiem, co może znacznie ograniczać ich życie. Fobie mogą powstawać na skutek traumatycznych doświadczeń, ale także przez mechanizm warunkowania, gdy kojarzymy neutralny bodziec z silnym stresem. Po pierwsze, nieleczone fobie mogą prowadzić do izolacji społecznej i unikania codziennych aktywności. Po drugie, nie ma jednej, zamkniętej listy fobii. Każdy człowiek w swojej wyjątkowości może z różnych przyczyn doświadczać lęków mniej lub bardziej powszechnych. Najczęściej spotykanie fobie to lęk przed:

Zaburzenia lękowe: Lęk przed lataniem nazywany jest aerofobią, z kolei lęk przed wysokością nazywany jest akrofobią.

Przykładowe fobie:

  • lataniem samolotem
  • wysokością
  • pobieraniem krwi
  • pająkami
  • psami
  • wymiotowaniem
  • ciemnością
  • dentystą
  • burzą
  • nieprzejrzystą wodą
  • motylami
  • myszami

Objawy fobii:

  • nagły, silny lęk w przypadku znalezienia się w danej sytuacji/wobec danego bodźca
  • unikanie miejsc lub sytuacji prowadzących do potencjalnej interakcji z bodźcem
  • unikanie tego, co kojarzy się z bodźcem
  • nieodczuwanie wzmożonego lęku na co dzień
  • napięcie może pojawiać się już na samo wyobrażenie sytuacji, przedmiotu lub stworzenia

Podczas psychoterapii w Studium Ja proponujemy Ci sprawdzone metody w najnowszych wydaniach tak, aby do Twojej trudności podejść w sposób pełen zrozumienia, szacunku i z jak największą szansą na poradzenie sobie z problemem. Niezależnie od tego, czego dotyczy Twoja fobia, odczuwasz realny lęk, który wpływa na jakość Twojego życia. W Studium Ja chcemy temu zaradzić. Zapisz się do nas i zacznij zmianę.

Zaburzenie lękowo-depresyjne mieszane to połączenie depresji i lęku, które wymaga Twojej reakcji

Zaburzenie lękowo-depresyjne mieszane (MADD – Mixed Anxiety and Depressive Disorder) to stan, w którym występują zarówno objawy lękowe, jak i depresyjne, ale żadne z nich nie dominują na tyle, by samodzielnie spełniać kryteria diagnozy zaburzenia lękowego lub depresji. To zaburzenie jest często niedoceniane, mimo że może znacząco obniżać jakość życia. Szacuje się, że MADD występuje częściej niż klasyczna depresja czy zaburzenia lękowe, zwłaszcza u osób doświadczających przewlekłego stresu (WHO, 2019).

Kiedy diagnozuje się zaburzenie lękowo-depresyjne mieszane?

Diagnozę MADD rozważa się, gdy:
🔸 Występują zarówno objawy lękowe, jak i depresyjne, ale nie spełniają one kryteriów pełnoobjawowej depresji ani zaburzenia lękowego
🔸 Objawy utrzymują się przez co najmniej kilka tygodni i znacząco wpływają na codzienne funkcjonowanie
🔸 Pacjent zgłasza przewlekły niepokój, przygnębienie, a także zmęczenie oraz trudności z koncentracją
🔸 Często pojawiają się somatyczne objawy stresu, takie jak bóle głowy, napięcie mięśniowe czy problemy trawienne

W Studium Ja prowadzimy terapię poznawczo-behawioralną (CBT), która pomaga w redukcji zarówno objawów lękowych, jak i depresyjnych. Badania wskazują, że CBT jest skuteczną metodą w leczeniu MADD, poprawiającą samopoczucie, a także funkcjonowanie pacjentów (Bandelow et al., 2017). Jeśli czujesz, że lęk i smutek odbierają Ci radość życia, zapraszamy do kontaktu.

Umów wizytę! +48538046506

X